Partijdemocratie?

Zag vandaag in de knipselkrant een berichtje uit de Helderse Courant van 5 mei dat ik toch wat opmerkelijk vind:

CDA’ers regio kandidaat voor provincie

NOORDKOP – Een vijftal CDA’ers uit de Noordkop staat kandidaat voor de verkiezingen van Provinciale Staten, 7 maart volgend jaar. Het zijn N. Bais uit Den Helder, A. Brand uit Schagen, N. Eelman-van ’t Veer uit Den Burg, en P. Scholten en E. Vlaming-Kroon uit Anna Paulowna. (…) Ook andere afdelingen en regio’s dragen kandidaten voor. Op 13 september zal het algemeen bestuur van het CDA Noord-Holland de definitieve lijst vaststellen.

Ze zijn er vroeg bij! Bij ons moet de procedure nog in gang gezet worden.

Dat het CDA zijn wortels in de verschillende regio’s heeft en ook altijd zorgt voor een goede spreiding over de hele provincie wist ik wel, maar dat het zo geregeld was dat kandidaten door afdelingen moeten worden voorgedragen is dan wel weer apart. GroenLinks heeft nog wel eens ‘last’ van teveel kandidaten uit een klein deel van de provincie.

Maar vooral dat het bestuur de lijst vaststelt, vind ik merkwaardig. Is toch niet meer van deze tijd, dat je je leden helemaal geen invloed geeft op de kandidatenlijst???

Verenigd in vooruitgang

Op de ALV kwam ook nog terloops de vrijzinnig-linkse koers aan de orde. Sommige kandidaten voor de partijraad gaven bij hun voorstelronde aan daar niet zo enthousiast over te zijn en stelden daar echt links of eigenzinnig links tegenover. Zelf vond ik het een aardige gelegenheid om aan te geven dat ik juist wel erg enthousiast ben over deze koers. Alleen wordt er in GroenLinks halfslachtig mee omgegaan. Dat was bijvoorbeeld te zien in de ‘pappen en nathouden’ manier waarop Ineke van Gent in de partijraad het naar mijn idee prima stuk over de verzorgingsstaat ‘Vrijheid eerlijk delen’ verdedigde. Alle stevige voorstellen werden ter plekke flink afgezwakt, echte tegenstellingen verdoezeld. Dezelfde spagaat zag ik ook terug in de campagne voor de gemeenteraad: er werd voor een ‘linkse lente’ gekozen, waardoor we klem zaten in een blok met PvdA en SP. Terwijl juist een vrijzinnige koers ons zou kunnen onderscheiden van die partijen: nu maakten we ons afhankelijk van de twee anderen zonder ons eigen afwijkende verhaal te vertellen (elders heb ik al aangegeven hoe dat zou moeten). Als je kiest voor vrijzinnig doe het dan ook met overtuiging en durf afstand te nemen van oude en achterhaalde ideologie.

Echte vernieuwing kan overigens pas plaatsvinden wanneer het lukt om los te denken van bestaande partijkaders. Want heel veel discussies lopen dood op oude sentimenten en vastgeroeste ideeën over andere partijen. Maar er zijn aanknopingspunten genoeg voor een vrijzinnige progressieve koers, ook buiten GroenLinks. Erg blij ben ik dan ook met het initiatief van LuxVoor, een groep jonge mensen uit CDA, VVD, D66, PvdA en GroenLinks die afgelopen weekend hun manifest ‘Verenigd in Vooruitgang’ presenteerden. Met instemming citeer ik:

Als we nu niets doen, zal over niet al te lange tijd de kleine groep werkenden de lasten van vergrijzing en internationale concurrentie niet langer kunnen dragen. Er zullen scheuren ontstaan in de solidariteit tussen bevolkingsgroepen en generaties. Het gebrek aan onderlinge cohesie zal ons bovendien een gemakkelijke prooi maken voor grensoverschrijdende veiligheidsbedreigingen. Een Niemandsland dreigt. Daarom luiden we de noodklok.

Dit Niemandsland stopt hier. De huidige verzorgingsstaat moet plaatsmaken voor een ontplooiingsstaat, en het vermolmde openbaar bestuur moet radicaal worden hervormd. Kernwoord hierbij is dynamiek. Onze economie, onze maatschappij en ons politiek systeem moeten véél flexibeler worden. Een zelfbewuste én inclusieve identiteit kan de saamhorigheid waarborgen tussen burgers met verschillende leefstijlen, etnische, religieuze, culturele en nationale achtergronden. We doen alvast enkele voorstellen, soms nieuw, soms al eerder bedacht, maar sowieso hard nodig. Ze zijn het begin van een visie op een nieuw Nederland.’

8 april wordt er in theater Cosmic verder gepraat om aan deze fraaie en haast barok geformuleerde ideeën concrete invulling te geven. Ik ben benieuwd!

Fraai proza

Voor mijn onderzoek lees ik ondermeer regelmatig oude verkiezingsprogramma. Op zoek naar meningen en stellingen over Europa, maar onwillekeurig lees je dan ook wel eens verder. De volgende prachtige opening van één van die programma’s – en hoe actueel! – citeer ik hier met plezier:

Inleiding

Tussen betonnen administratietorens en kerncentrales die niet alleen de horizon vervuilen, verdwalen we steeds dieper in de slagschaduwen van bureaucratie en techniek. We laten een spoor na van registratienummers en ponskaarten. Onze wereld wordt steeds smeriger, giftiger en explosiever.

Natuurlijk, arm zijn wij niet. Zelfs de minstbedeelden in ons land hebben, ondanks toenemende onzekerheid, meer dan ooit tevoren.

Maar met ons geld kopen we voedsel zonder smaak, status zonder diepgang, vakantie aan vervuilde zeeën, vluchtmiddelen uit de werkelijkheid. We kunnen zo doorgaan, maar steeds meer zullen we dan slaven worden van onze eigen drift tot produceren en organiseren, en steeds meer zullen we merken dat de dingen, waar het werkelijk om gaat, ons tussen de vingers doorglippen. We kunnen ook uit de tredmolen stappen en met nieuwe ogen om ons heen kijken. Waar willen we naartoe, hoe kunnen we daar dan komen, wat staat ons daarbij in de weg? We kunnen ons technisch vernuft, ons organisatietalent, dat we nu laten doldraaien in reusachtige, onbestuurbaar geworden structuren, weer proberen dienstbaar te maken aan een samenleving op menselijke maat. Dat vergt radicale beslissingen.

Willen we zoals gebruikelijk eigenlijk wel iets anders, maar tegelijk meer van hetzelfde? Dan schuiven we die beslissingen voor ons uit, in de hoop dat de problemen vanzelf wel weer overgaan. En dat doen ze niet. In feite proberen we twee wegen tegelijk te gaan en zo dragen we zelf steeds meer bij tot het ontstaan van een gespleten maatschappij; waarin voor tallozen alleen nog een gespleten bestaan is weggelegd.

En de politiek faalt

De politieke partijen, het parlement, de ministeries, maar ook de lagere overheden, lijken vaak bezig te zijn aan een spiegelgevecht, aan water putten met een vergiet. Nieuwe problemen worden met oude middelen te lijf gegaan. Het gaat allang niet meer alleen om ‘verbreding van het maatschappelijk draagvlak’ of om ‘herstel van het economische draagvlak’ en zelfs niet om een overigens broodnodige combinatie van beide. Het gaat om veel meer en wanneer de politiek hijgend zo’n tien jaar en meer achter de werkelijke problemen blijft aanhollen en, sterker nog, niet eens meer de tijd vindt om de problemen duidelijk te stellen, dan brengt ze de democratie in gevaar. En niemand kan ontkennen dat de signalen daarvan in de maatschappij van nu al duidelijk aanwezig zijn.

Een eervolle vermelding voor wie kan raden van welke partij en uit welk verkiezingsjaar deze tekst afkomstig is.

Dijkstal

Burgemeesters 9 % erbij, gemeenteraadsleden 15 % meer. Als gebruikelijk was een officieel advies aan de regering voortijdig uitgelekt. Vanochtend op het journaal en in de kranten weer diezelfde percentages en ik maar denken: what’s in it for me? Met andere woorden, heeft de commissie Dijkstal ook aan de Statenleden gedacht?

Een blik op het volledige raport gaf het bevrijdende antwoord: ja! Niet zo’n beetje ook, want Statenleden gaan er verhoudingsgewijs het meest op vooruit: 23%. Wel een kleine kanttekening: onze vergoeding was altijd al een stuk lager dan die voor raadsleden. In het nieuwe systeem worden de vergoedingen voor volksvertegenwoordigers en bestuurders uitgedrukt als percentage van een ministerssalaris. In dat rijtje bungelen de Statenleden nog steeds onderaan: terwijl raadsleden in grote steden 20% krijgen van dat salaris, is het 10% voor Statenleden. Raadsleden krijgen straks dus exact 2x zoveel als wij (is nu een factor 2.13). Niet ten onrechte, want ik weet hoeveel tijd bijvoorbeeld mijn partijgenoten in de Amsterdamse raad aan de politiek besteden.

Wat betekent het advies van Dijkstal in harde euro’s: raadsleden krijgen er per maand bruto € 347 bij, Statenleden € 247. Naar mijn idee niet meer dan een logische correctie voor het feit dat onze vergoedingen er in de afgelopen jaren nauwelijks op vooruit zijn gegaan, terwijl het toch een behoorlijke investering is om de politiek in te gaan, met alle leuke en minder leuke kanten. Bovendien zullen de Staten van Noord-Holland in 2007 van 83 naar 55 leden teruggebracht worden: hetzelfde werk met veel minder mensen. Ben dus blij dat het advies er nu ligt. De kritieken over zakkenvullerij die ongetwijfeld zullen komen, neem ik dan maar op de koop toe.

De hemel ging open

Zal hier zeer binnenkort uitgebreid verslag doen van het werkbezoek aan Zeeland, Antwerpen en Londen dat ik met de commissie Wegen, Verkeer en Vervoer de afgelopen dagen heb gehad (woensdagochtend tot zaterdagmiddag).

Vanavond naar een werkelijk schitterend concert in Vredenburg waar ik schaamteloos reclame voor wil maken. Het wonderschone requiem van Fauré in een verbijsterend mooie uitvoering door de Nederlandse Bachvereniging. Goddelijke stemmen in goddelijke muziek. Dat liet mij niet onberoerd… Een absolute aanrader! Bijvoorbeeld nog te horen dinsdag 22 november in het Concertgebouw.

Goede actie

Eens zien wat de kampioenen van ‘zeggen wat je denkt’ hiervan vinden:

Fractieleider GroenLinks hangt anti-Verdonkposter op

ANP

NIJMEGEN/AMSTERDAM – Fractieleider W. van Eck van GroenLInks in Nijmegen hangt een poster met de tekst ‘Reisbureau Rita, arrestatie deportatie crematie adequaat tot het bittere eind’ achter het raam van zijn woning en in de fractiekamer van zijn partij in het Nijmeegse stadhuis. Van Eck wil daarmee protesteren tegen politie en justitie, die sinds een week posters met voor minister Verdonk (Integratie) beledigende teksten in beslag nemen.

Van Eck heeft burgemeester Ter Horst van Nijmegen maandagavond in een open brief laten weten dat hij zich ‘schaamt dat de vrijheid van meningsuiting door het optreden van de politie is beperkt’. ‘De overheid hoort niet selectief bepaalde meningen uit de samenleving weg te filteren. Dat lijkt in strijd te zijn met het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens (EVRM)’, zo schrijft Van Eck.

De fractieleider van de grootste partij in Nijmegen rekent er aldus zijn brief op dat het ophangen van de gewraakte poster ‘geen aanleiding geeft tot huisvredebreuk, zoals dat bij niemand in onze stad het geval zou moeten zijn.’ Vorige week viel de politie binnen bij woonwerkpand De Grote Broek in Nijmegen om een stapel posters in beslag te nemen. Een dag later arresteerde de politie een actievoerder, die het pamflet voor de camera van de regionale omroep wilde laten zien.

Een aantal krakers stapt naar de rechter uit onvrede over het weghalen van hun spandoeken. Het kort geding dient vrijdag voor de rechtbank in Amsterdam, liet advocaat Schuckink Kool namens hen weten. De raadsman heeft een dagvaarding doen uitgaan waarin hij de Staat, burgemeester Cohen van Amsterdam en burgemeester Ter Horst van Nijmegen daagt.

De afgelopen week ontstond in de hoofdstad ophef, omdat de politie spandoeken van kraakpanden verwijderde met grove leuzen over Verdonk. Op de doeken stonden teksten als ‘Verdonk, nog steeds geen bloed aan je handen?’ en ‘Levend verbrand, Rita bedankt’. Spandoeken met deze tekst hangen in Nijmegen nog wel. Ook in Den Bosch deden zich volgens de advocaat vergelijkbare situaties voor.

Justitie betitelt de teksten als smaad. Minister Verdonk heeft hiertegen inmiddels ook aangifte gedaan. Burgemeester Cohen liet al eerder weten dat de beledigende leuzen in het licht van de dreigende situatie rondom Verdonk niet zijn toegestaan.

De krakers voelen zich echter aangetast in hun vrijheid van meningsuiting. De advocaat wil nu dat de rechter de gedaagden verbiedt de spandoeken en posters weg te halen.