Bibberende en buigende bestuurders

Maatschappelijke onvrede en politieke hectiek als risico voor democratische vernieuwing in het lokaal bestuur

Uiteraard zorgt de grote toestroom van vluchtelingen voor een onverwacht sterke dynamiek. Omgaan met grote groepen boze en bij vlagen agressieve burgers is bepaald niet makkelijk. Daar staat tegenover dat gemeenten ernstig hebben verzaakt bij de huisvesting van statushouders, waardoor de doorstroming uit asielzoekerscentra stokt. En de burgeroorlog in Syrië is niet vorige week begonnen.

Voor mij staat de moeizame manier waarop veel bestuurders omgaan met het protest tegen de vestiging van een AZC of noodopvang symbool voor een algemener gebrek aan bestuurlijke handigheid of sensitiviteit. Ten eerste valt op dat de communicatie gebrekkig en laat is, terwijl er toch zoveel mogelijkheden ter beschikking staan: van de ouderwetse brief in de bus tot en met de gemeentelijke website en social media. Ten tweede dat inwoners laat in het proces worden betrokken, maar wel de suggestie wordt gewekt dat er nog volop inspraak en invloed mogelijk is. Ofwel je doet het tijdig en trekt je echt iets aan van wat door inwoners naar voren gebracht, of je doet het niet en legt uit waarom.Ten derde in de aanpak van de inspraakavond, discussiebijeenkomst of hoe het ook mag heten: een klassieke frontale opstelling, met een podium vooraan, stoelen in theateropstelling en microfoons in het middenpad. Ten vierde in het gebrek aan lef om impopulaire besluiten positief uit te leggen en knopen door te hakken, maar in plaats daarvan te doen alsof het je allemaal overkomt of de schuld op anderen te schuiven.

Dit klinkt misschien als makkelijke kritiek vanaf de zijlijn. Zo is het nadrukkelijk niet bedoeld. Ik weet heel goed hoe ingewikkeld veel kwesties in het lokale bestuur zijn, zeker met alle extra verantwoordelijkheden die gemeenten de laatste jaren hebben gekregen. Het komt echter voort uit zorg over het groeiende wantrouwen van inwoners aan de ene kant en de steeds hogere omloopsnelheid van raadsleden en wethouders aan de andere kant.

Als zowel burgers als politici afhaken, is dat een serieus risico voor de kwaliteit en toekomst van de lokale democratie. Terwijl dit bij uitstek de plek zou moeten zijn waar verbinding en ontmoeting tot stand komen. Het is ook de plek om te experimenteren met democratische vernieuwing en minder hiërarchische verhoudingen tussen burger en overheid. Juist dat dreigt verloren te gaan door onrust, hectiek en terugtrekkende bewegingen aan beide kanten.

Eén gedachte over “Bibberende en buigende bestuurders”

  1. Dank voor deze analyse Harmen, die het vraagstuk in de juiste context plaatst, de problemen rond de locale democratie. Al je punten lijken me saillant.
    Ik denk dat er nog twee democratische uitdagingen liggen. In de eerste plaats het zorgelijke punt dat de discussie te veel los van de feiten wordt gevoerd. Dat meenemen bij alle communicatie / rekenschap is nog een taak voor lokaal verantwoordelijken (en wat zou het heerlijk zijn als ze op dat vlak wat landelijke steun zouden krijgen).
    In de tweede plaats zegeviert steeds vaker een (soms zelfs kleine) minderheid over de meerderheid – zie recent onderzoek naar opvattingen over AZCs (vandaag nog in Trouw), en zie het niet-doorgaan van kook- en zwemavondjes. Dat heeft ongetewijfeld te maken met het feit dat een deel van deze mensen eerder en elders te weinig gehoord is. Dat voegt dus toe als taak voor locale bestuurders / vertegenwoordigers het eindelijk serieus nemen van zorgen, behoeften van deze mensen op allerlei andere vlakken en tegelijk het recht doen aan andere opvattingen over vluchtelingenopvang.

Reacties zijn gesloten.