Herdenking nieuwe stijl

Vorige week woensdag zat ik, zoals vrijwel elk jaar, te kijken naar de Nationale Herdenking op de Dam. Hoewel ik het weer een indrukwekkende bijeenkomst vond, met een gelukkig ongestoorde stilte van twee minuten, bekroop me ergens toch een wat ongemakkelijk gevoel. Ik geloof in de waarde van tradities en symbolen, de kracht van herhaling. Maar de herdenking in deze vorm begint wat sleetse plekken te vertonen. Alweer een toespraak van een politicus, alweer een gedicht van een scholier. De gedragen muziek, lange rij met kransen, met bloemen van scholieren ervoor gelegd, het defilé na afloop. Allemaal mooi en respectvol, maar ook veel van hetzelfde. Het gevaar van vervlakking en de macht der gewoonte ligt op de loer.

Op Goede Vrijdag organiseerden verschillende kerken en de EO met The Passion een eigentijdse vertolking van het lijden van Jezus in Gouda. Een gewaagde en wat mij betreft geslaagde manier om het verhaal nieuw leven in te blazen en voor een ander publiek toegankelijk te maken. Het zou mooi zijn wanneer het Comité 4 en 5 mei ook zoiets zou aandurven. Met respect voor de kern van deze herdenking, namelijk de gevallenen in de Tweede Wereldoorlog, maar wel experimenterend met nieuwe vormen. Waarom niet per jaar een specifieke groep centraal stellen (Azië, Afghanistan, Bosnië)? Muziek van een Nederlandse artiest, speciaal voor de gelegenheid geschreven? Met andere afscheidsrituelen naast de kransen?

Natuurlijk blijft de Taptoe klinken en legt de koningin de eerste krans. De kern van twee minuten stilte moet in stand blijven. Alles wat ervoor en erna gebeurt, zou echter ter discussie mogen staan. Juist nu er nog mensen bij de herdenking kunnen zijn die WO II hebben meegemaakt, is het meer dan ooit tijd voor het opnieuw uitvinden van tradities. Vrijheid spreekt immers niet vanzelf, maar moet telkens weer stem krijgen.

2 gedachten over “Herdenking nieuwe stijl”

  1. Maar die twee minuten stilte zijn voor mij juist centraal in de herdenking, daar kom ik op geen enkele manier aan. En ik vind ook dat degenen die dat verstoren, hard aangepakt mogen worden! Daar gaat de discussie helemaal niet over…

Reacties zijn gesloten.