Polderen in de provincie

Wie gaan de komende vier jaar de provincies besturen? Inhoudelijke standpunten, aandacht van de buitenwereld, maar vooral persoonlijke verhoudingen zijn cruciaal.

Forum voor Democratie maakt een spectaculaire entree in de Statenzalen van twaalf provincies. Maar er is weinig tijd om te genieten van de overwinning. In drie provincies krijgt Forum het voortouw bij de coalitievorming, in vrijwel alle andere provincies zal het zich eveneens op mogelijke onderhandelingen moeten gaan voorbereiden. Hoe zal het gepolder in de provincie er de komende weken uit gaan zien en hoe groot is de kans dat bestaande verhoudingen worden doorbroken?

Aandacht van de buitenwereld. Provinciale politiek wordt maar door weinig inwoners actief gevolgd en in de meeste provincies is evenmin sprake van veel media-aandacht. Regionale omroepen en kranten hebben een beperkt bereik en zij hebben er zelf ook voor gekozen provinciale politiek op afstand te volgen. Zeker nu de landelijke mediastorm is gaan liggen, die vooral te maken had met de effecten van de Statenverkiezingen voor de zetelverdeling in de Eerste Kamer en de steun voor het kabinet, zullen de onderhandelende partijen weinig druk van buitenaf ervaren. Veel tussentijdse verantwoording over de formatie hoeven we niet te verwachten, laat staan dat de uiteindelijk gevormde coalitie heel veel aandacht zal krijgen. Dit kan in het voordeel werken van de ‘gevestigde’ partijen die wellicht om Forum heen willen formeren. Het kan ook Forum helpen om buiten het zicht van de camera’s andere partijen tegemoet te komen.

Inhoudelijke standpunten. Provincies gaan over ruimtelijke ordening, natuur, infrastructuur, cultuur, regionale economie en nog een aantal thema’s waarop de inhoudelijke tegenstellingen niet al te groot zijn. In een aantal provincies zijn al duidingsdebatten gehouden of hebben lijsttrekkers via andere kanalen laten weten wat zij van de uitslag vinden en hoe zij zich tot Forum verhouden. Veel partijen beklaagden zich over de onzichtbaarheid van Forum in de campagne en de onbekendheid met de standpunten van Forum (die overigens wel op de diverse websites te vinden zijn). Vaak werd ook afgegeven op standpunten van Forum die door Baudet waren geuit, maar die hadden vooral betrekking op landelijke of Europese politiek.

Wat zijn de mogelijke knelpunten binnen het provinciale domein? Afgaand op de standpunten in Noord-Holland, de provincie die ik uit eigen ervaring het beste ken, zie ik er drie. Het eerste knelpunt is het stoppen met de energietransitie, in het bijzonder windenergie en zonne-energie. Dat zal voor geen enkele partij acceptabel zijn, behalve wellicht voor de PVV, die echter in de afgelopen vier jaar nergens bestuurde en nu ook weinig kans maakt. Het tweede is het voorstel om Schiphol naar zee te verplaatsen, waar de provincie eigenlijk niet over gaat en waar bovendien heel veel geld ingestoken zou moeten worden. Het derde is het snoeien in subsidies, hoewel ook andere partijen hier kritisch op zijn. Niet alleen zijn subsidies een belangrijk instrument voor de provincie om aan tafel te komen en mee te kunnen praten, ook is de laatste jaren al flink gekort op subsidies en gaat het bovendien vaak om subsidies om aan Rijksbeleid uitvoering te geven. Het eerste knelpunt lijkt me niet weg te nemen zonder dat Forum veel water bij de wijn doet, maar voor zowel het tweede als derde punt is een mooie formulering in het coalitieprogramma te vinden waarmee iedereen kan leven.

Persoonlijke verhoudingen. Naar ik vermoed zal de cruciale vraag zijn of er onderling vertrouwen ontstaat tussen de Statenleden van Forum en die van de andere onderhandelende partijen. Een gemiste kans is de provinciale afwezigheid van Forum in campagnetijd, want dat is bij uitstek is ook een periode waarin lijsttrekkers elkaar beter leren kennen (voor zover ze elkaar niet al kenden uit de Staten of uit het college) en mogelijke coalities worden geboren. In deze fase is de keuze van een (in)formateur hierin ook belangrijk: weet hij of zij een sfeer tussen partijen (en personen!) te creëren die een goede basis biedt voor verdere samenwerking?

Goede persoonlijke verhoudingen kunnen ervoor zorgen dat ook partijen die hebben verloren toch weer aan een college deelnemen en dat grote winnaars alsnog in de oppositie komen. CDA, PvdA en VVD vormen al vele jaren het hart van de meeste provinciale coalities en ondanks de verliezen die zij hebben geleden, zullen zij elkaar ook dit keer weer weten te vinden. De komende weken zal ik in elk geval met grote belangstelling de vorming van de twaalf provinciale coalities gaan volgen.

4 gedachten over “Polderen in de provincie”

  1. Definitely consideer that that you stated.

    Your favorite reeason ѕeemed to be on the net the simplest thing to be mindful of.

    I ѕay to you, I definitely get irked at the same time as otһer people consider worries
    that thеу just dⲟn’t recognie about. Ⲩou managed to hit the
    nail upon tһe top аs neatly as defined out the ѡhole thіng with no need sidе-effects ,
    folks ⅽould take ɑ signal. Wilⅼ probabⅼy bbe back to get morе.
    Тhanks https://alohastl.com

Reacties zijn gesloten.