Een rondje langs de velden

Je hoort wel eens wethouder zeggen dat verkiezingen eigenlijk een hinderlijke onderbreking zijn bij het besturen van een gemeente. Maar omdat het zo hoort, waren er 3 maart verkiezingen en die leverden op heel wat plekken in Noord-Holland behoorlijke verschuivingen op. De goede resultaten die GroenLinks vrijwel overal behaalde, zijn echter nog geen garantie op collegedeelname (ook niet in de gemeenten waar dat de afgelopen 4 jaar het geval was). Op basis van berichten die ik her en der verzameld heb, een korte impressie van de stand van zaken. Ook meteen een uitnodiging om een reactie achter te laten om te
laten weten hoe in jouw gemeente de onderhandelingen verlopen!

In Drechterland lijkt Sjon Wagenaar als aanvoerder van de GroenLinks/D66 combinatie, na heel wat jaartjes oppositie nu toch op weg naar het wethouderschap. Ondanks het verlies van één zetel, mag GL/D66 waarschijnlijk de plek van de PvdA gaan innemen. Een paar kilometer naar het westen ziet het er voor GroenLinks minder goed uit: de VVD praat in Hoorn nog met vrijwel alle andere partijen, maar niet met de partij van demissionair wethouder Jan de Boer. Een schuchter verzoek van D66 om GroenLinks bij de gesprekken te houden, werd niet gehonoreerd.

Een andere gemeente waar GroenLinks al jaren meebestuurt, Haarlemmermeer, stevent af op een college van VVD, CDA, D66 en PvdA. Zonde dat daardoor de alom gewaardeerde wethouder Herman Tuning niet verder kan. Positief nieuws is dat in provinciehoofdstad Haarlem (van 4 naar 7 zetels!) GroenLinks na afwezigheid sinds 2006 weer deel uit gaat maken van het college, in elk geval samen met D66 en verder met PvdA of VVD. Weer wat noordelijker zit GroenLinks nog bij de laatste zes partijen die in Heerhugowaard gaan uitmaken wie de komende vier jaar gaan besturen. Winnaar Burgerbelang had zich al snel onmogelijk gemaakt bij de rest, GroenLinks kan bogen op vele jaren college-ervaring.

Die ervaring zit ook in Zaanstad, waar GroenLinks al 8 jaar meedoet en ook nu de tweede ronde gesprekken ingaat met PvdA en VVD. In Amsterdam trekt vooral het vertrek van Cohen en de zoektocht naar een nieuwe burgemeester (Halsema en Van der Laan hebben al bedankt) de aandacht, maar het zal ook nog puzzelen zijn om een nieuw college te vormen. GroenLinks en PvdA zijn net de meerderheid kwijt en hebben een derde partij nodig: dat zal waarschijnlijk niet de VVD, maar D66 worden.

Voorlopige conclusie: op veel plekken komen we waarschijnlijk in het college of blijven we erin, maar er zijn ook gemeenten waar GroenLinks na jaren trouwe dienst ingeruild wordt. To be continued.

Naar de Tweede Kamer?

Vandaag precies drie jaar geleden waren de verkiezingen voor Provinciale Staten. Op die dag werd ik voor de tweede keer gekozen, met dank aan mijn plek bovenaan de lijst met heel wat meer stemmen dan de eerste keer. Ik nam me toen voor dat dit mijn laatste periode zou zijn en ik na acht jaar op zoek zou gaan naar iets anders. Of dat in Den Haag zou zijn, of ergens als bestuurder (wethouder? gedeputeerde?), daar was ik toen nog niet uit.

Door de val van het kabinet en de vervroegde verkiezingen (anders zou de Tweede Kamer volgend jaar na de Statenverkiezingen zijn gekozen) werd ik gedwongen sneller dan gedacht mij over de vraag "wat hierna?" te buigen. Eerlijk gezegd was de keuze niet zo moeilijk, al klonk het idee straks deel uit te maken van de eerste fractie van GroenLinks als regeringspartij wel aantrekkelijk. Maar ik bedacht mij dat ik ook nog zoveel andere dingen leuk vind, dat ik er nog niet aan toe ben om full time politicus te worden. Bovendien vind ik het wel zo netjes om deze periode in Noord-Holland af te maken, zeker na alle gedoe dat we achter ons hebben.

Daarnaast weet ik ook niet zeker of ik me in het tegenwoordige waan-van-de-dag politieke klimaat van de Tweede Kamer thuis zou voelen. Vandaag zal ik de deadline voor de kandidaatstelling dan ook laten verlopen. De commissie-Vos hoeft van mij geen brief te verwachten. Overigens heb ik formeel en informeel al heel wat goede namen voorbij horen komen, dus we gaan een hele mooie lijst krijgen.

Maar wat dan wel? GroenLinks is nog niet van mij af… Ik heb mijn keuze gemaakt en meld me over enige tijd als kandidaat voor "de andere kant", oftewel de Eerste Kamer.

Einde van het politieke jaar 2009 in de duinen

Inmiddels begint het een traditie te worden om met de fractie het jaar af te sluiten bij Anna. Midden in het park Zuid Kennemerland aan de voet van de Kruisberg waar de duinen echt beginnen, in het prachtige huisje met nog prachtiger uitzicht. ’s Middags maakte ik me nog wel zorgen of het zou lukken om er te komen, allereerst de reis naar station Castricum. Op station Sloterdijk reden niet bepaald veel treinen en de mededelingen werden steeds somberder. Wachtend op de sneltrein, liet ik – achteraf een grote fout – de stoptrein voorbij gaan. Dat bleek echter voorlopig de laatste trein, daarna volgde het bericht dat al het treinverkeer was stilgelegd. De praktijk bleek weer net even anders, want na 45 minuten kwam toch nog een sneltrein naar Alkmaar.

Intussen zat het hele gezelschap, inclusief rondleiders Kees en Gees (nee, die namen heb ik niet verzonnen) op mij te wachten. Snel dus aan de wandeling, een schitterende tocht door een alom wit landschap. Bij elke vallei, elke boom en elk paadje hoorde een verhaal dat door Kees en Gees in toerbeurt met verve verteld werd. Helaas voor u, lezer, heb ik beloofd over de inhoud, inclusief bijzondere gebeurtenissen ten tijde van de werkverschaffing, in en na de oorlog (stroperij!) niks door te vertellen.

Met overvloedig heerlijk eten en een zeker voor mijn doen bescheiden drankconsumptie nog een hele aangename middag gehad. Een mooie afsluiting van een roerig politiek jaar, met IJsland affaire, val van het college, opstappen van de Commissaris van de Koningin en een stevige begrotingsbehandeling. Dat 2010 net zo onrustig moge zijn, maar dan op een goede manier!

Afscheid Harry Borghouts

Vanmiddag hebben we ook als GroenLinks afscheid genomen van "onze" Commissaris van de Koningin Harry Borghouts. Voorlopig de eerste en enige commissaris namens onze partij. Als decor, met prachtig uitzicht over het water, hadden we daarvoor de IJ Kantine uitgezocht. Voor sommigen, die in tegenstelling tot de partijtraditie niet met het OV waren, bleek het nog een hele opgave deze locatie te vinden…

In gezelschap van de huidige Statenfractie en provinciaal bestuur, voormalige bestuurders, burgemeesters, partijvoorzitter Henk Nijhof en partijleider Femke Halsema werd het een mooi en waardig afscheid. Zelf mocht ik voor de tweede keer (tweede? ja de eerste keer is hier na te lezen) het woord tot Harry richten. Onder ons kon ik memoren dat hij enerzijds erg belangrijk is geweest voor GroenLinks, onder meer door de nieuwe verkiezingsprocedure die door zijn commissie is voorgesteld, maar zich anderzijds graag op de achtergrond hield. In dat opzicht heeft hij zich een échte onpartijdige baas van de provincie getoond.

Het is en blijft zonde en onrechtvaardig dat we afscheid moeten nemen, maar na vandaag voelde ik dat zowel onze CdK als de andere aanwezigen daar wel vrede mee kunnen hebben. Op naar de volgende commissaris van GroenLinks huize!

Week van de waarheid

Af en toe mopper ik wel eens dat er wel erg veel tijd in GroenLinks en politiek gaat zitten, tegelijk haal ik er ook veel voldoening uit. Afgelopen week was het raak: het begon zaterdag met de Amsterdamse ledenvergadering waar de lijst voor de gemeenteraad werd vastgesteld. Overigens was mijn bijdrage toen beperkt tot (heel vaak) stemmen en pleiten voor de uiteindelijk op plek zeven gekozen Fjodor Molenaar. De dag werd in stijl afgesloten met een erg gezellig etentje, iets te laat en iets te veel rode wijn…

Maandag had ik een beduidend grotere verantwoordelijkheid: als voorzitter van de Alkmaarse kandidatencommissie mocht ik de voordracht verdedigen. Naast complimenten voor de evenwichtig samengestelde lijst, kregen we ook kritiek van twee kandidaten die zich niet konden vinden in de plek die we hen hadden toebedeeld. Eén van de leden stelde voor om de commissie te bedanken voor het gedane werk door de lijst integraal over te nemen, maar daar wilde de rest van de vergadering aan. Met een paar spannende stemmingen bleek het resultaat uiteindelijk toch te zijn dat de kandidaten precies in de volgorde van onze voordracht werden gekozen. Met lijsttrekker Wim van Veen en alle anderen op de lijst kan GroenLinks de Alkmaarse verkiezingen met veel vertrouwen tegemoet zien.

Op dinsdag, woensdag en donderdag volgden verschillende provinciale vergaderingen, al dan niet op locatie, terwijl ik vrijdag in Haarlem was voor overleg met partijgenoten uit de regio (Haarlem, Velsen, Zandvoort). Gisteren was ik op het landelijke congres waar Femke nog eens bevestigde dat we klaar zijn om te regeren en dat zij daar zelf graag nog bij wil zijn. Aan het applaus te horen zal zij zonder moeite van het congres die vierde termijn krijgen. Na afloop nog geborreld en de nieuw verkozen bestuursleden gefeliciteerd. Ook deze keer afgesloten met een etentje, waar onder meer Europeaan Bas Eickhout bij was.

Vanmiddag stelden we in het fraaie KunstENhuis de lijst vast voor de deelraadsverkiezingen van Amsterdam West. De commissie had met zowel veel nieuw en jong talent als een ruim aanbod van ervaren raadsleden een jaloersmakend luxeprobleem. Voor mijzelf is er een bescheiden 27e plek weggelegd, als één van de lijstduwers die op de achtergrond een steentje bij kunnen dragen. De ledenvergadering koos Rutger Groot Wassink als lijsttrekker, terwijl Selma Janssen (uit Bos en Lommer, sprak de chauvinist) als hoogste nieuwe binnenkomer, op twee blanco stemmen na, unanieme steun kreeg op nummer twee. Bij gebrek aan tegenkandidaten kon ik mijn vurige pleidooi voor Selma dus achterwege laten. De rest van de lijst zal ik niet in detail hier melden, behalve dan nog de welverdiende elfde plek voor Aaron Moscoviter. Ik kijk met veel plezier terug op deze vergadering en ook de vorige, toen we het programma vaststelden. In korte tijd zijn de vier oude stadsdelen tot een mooie nieuwe eenheid gegroeid, dat belooft veel voor de komende jaren.

Amsterdam heeft nieuw verkiezingsprogramma

Gistermiddag werd in Akantes de ledenvergadering gehouden waarop het GroenLinks programma voor de Amsterdamse raadsverkiezingen werd vastgesteld. Het document zelf telde al 42 pagina’s en met dank aan ijverig amenderende leden werden dat er zeker niet minder. Overigens waren veel van die amendementen kleine (tekstuele) wijzigingen waar niet over gestemd hoefde te worden, maar die zo overgenomen konden worden. Over andere voorstellen werd wel gestemd, maar zonder verdere discussie. De leden moesten het doen met het preadvies van de programmacommissie. Alleen stemmen neemt ook al aardig wat tijd in beslag, maar middagvoorzitter Tony Beerling had het prima onder controle.

Wat overbleef – de zgn. categorie 1 amendementen – waren de onderwerpen waar we eens goed voor gingen zitten. Zo was er een verwarrende discussie over het bouwen van nieuwe studentenwoningen en het permanent maken van noodwoningen voor studenten. Er werden twee amendementen aangenomen die al dan niet strijdig zijn, zodat de programmacommissie nog een nieuwe integrerende tekst mag gaan maken. Een voor mij (en Statencollega Klaas) belangrijk amendement ging over de IJmeerlijn tussen Amsterdam en Almere. Vanuit de provincie hebben we altijd bepleit dat eerst de bestaande verbindingen verbeterd en opgewaardeerd moeten worden. Zou het Rijk alsnog besluiten tot een verbinding door het IJmeer, dan is die alleen acceptabel in de vorm van een tunnel. Althans, dat was de tekst van het mede door mij gesteunde en ter plekke bepleite amendement, terwijl het programma meldde dat de tunnelverbinding er sowieso moet komen. Paar stappen te snel en strategisch niet handig; gelukkig vond de meerderheid van de vergadering dat ook.

De ledenvergadering wilde niet zover gaan om vervolgens het IJmeer/Markermeer vrij te waren van bebouwing, zoals in een amendement van Arend Hamstra e.a. stond. Daarmee is de mogelijkheid dat Almere buitendijks gaat bouwen dus opengelaten. De enige geruststelling is dat dit op korte termijn nog niet haalbaar lijkt. Al met al is het een weliswaar te lang, maar sterk en aansprekend programma geworden. Op naar de 10 zetels!

De Toekomst

Sinds gisteravond is GroenLinks een netwerk rijker. Een netwerk met jonge en frisse ideeën, een netwerk voor een groep in onze partij die tot nu nog geen echt onderdak had. Samen met Paul, Jos en Jaap heb ik een paar maanden geleden het initiatief genomen voor de oprichting van De Toekomst, voor actieve jonge GroenLinksers tot 35 jaar.

Nu was het dan zover: in het Utrechtse Trianon werd het officieel bezegeld. Als ‘voorzitter’ (ik heb mij al laten uitleggen dat een netwerk eigenlijk geen voorzitter kan hebben) heb ik daarbij de volgende inleidende woorden gesproken:

Gewaardeerde aanwezigen,

Wat hebben de volgende personen met elkaar gemeen? Mark Rutte, Geert Wilders,
Arie Slob, Femke Halsema en Agnes Kant? Het intelligente
deel van ons gezelschap weet dat dit allemaal fractievoorzitters zijn in de
Tweede Kamer.
Maar daar gaat het mij niet om. Ik zou ook nog de namen van Wouter Bos en André Rouvoet kunnen
toevoegen, of uit onze eigen partij Kees Vendrik, Jolande Sap en Mariko Peters.

Zij zijn
allemaal kinderen van de jaren ’60. Nou ja, bij sommigen vraag ik me dat af,
maar in elk geval
geboren in de jaren ’60. Voor wie het nog niet door had: de
veertigers zijn aan de macht in dit land. Officieel hebben we nog wel een
premier uit de jaren ’50 om hieraan leiding te geven, maar de afgelopen dagen
heb ik begrepen dat het kabinet eigenlijk niet meer bestaat. JP de MP gaf toe dat
het niet zijn beste wedstrijd was, hij was niet helemaal in vorm, maar de
competitie is nog aan de gang.

Dit is geen opmaat naar een klagerig verhaal over een generatie voor ons die alle mooie
plekken bezet houdt. Wij zijn niet boos, niet gefrustreerd. Wij rammelen aan de
poort, maar beschaafd en met geduld. Onze kans komt nog wel.

Bovendien: op heel veel plekken doen wij al mee. Of het nou in Haagse kringen is, lokaal of
provinciaal, of op andere ondefinieerbare plekken; deze generatie, die
gemeen heeft dat we de verloren WK finale van 1974
niet hebben meegemaakt, is vrijwel overal actief.

Dat was voor
Paul, Jos, Jaap en mijzelf ook de reden onze eigen verantwoordelijkheid te nemen, de koppen bij elkaar te steken, de teugels en de broekriem aan te halen, de
krachten te bundelen en samen de schouders eronder te zetten. U merkt dat ik
mij, gezien mijn senioriteit, als de Balkenende van het gezelschap heb
opgeworpen.

We hebben uit
onze persoonlijke netwerken en via-via een grote groep jonge GroenLinksers (met
de arbitraire grens van 35 jaar) bij elkaar gezocht en uitgenodigd om hier
vandaag te zijn. Om de oprichting mee te maken van De Toekomst. We zijn blij
dat zovelen aan deze oproep gehoor hebben gegeven en blijkbaar het nut en de
lol inzien van een dergelijk netwerk.

Over de lol
komen we later wel te spreken, aan mij de taak iets te zeggen over het nut van
de Toekomst. We hebben allereerst gezegd wat we niet zijn: we zijn geen Dwars
voor die GroenLinksers die daar iets te oud voor zijn (of die dat zelf niet
vinden, maar van anderen te horen hebben gekregen dat ze daar iets te oud voor
zijn). We sluiten ons ook niet aan in de lange rij van werkgroepen die onze
partij rijk is.

We spreken bewust van een netwerk, daarmee het losse en
informele karakter aangevend. Overigens hebben we straks wel een paar
voorstellen om de Toekomst een klein beetje te formaliseren en te structureren.

We zien de
Toekomst als dé plek om elkaar te ontmoeten, ervaringen uit te wisselen,
successen te delen en samen te treuren over miskleunen. Ik zoek nog iemand om
bij uit te huilen over het vertrek van mijn commissaris Harry Borghouts.
Alhoewel… anderen hebben mij ook al gefeliciteerd met dit voortijdig afscheid en drinken er nog een biertje op;
weer een probleem minder.

Is het inderdaad
zo fijn om coalitiepartij te zijn, of geniet je juist van de oppositie? Is de
PvdA structureel onbetrouwbaar, of kun je het met de rode vrienden goed vinden?
Hoe verwerf je steun voor een motie, waarmee ben je als fractie zichtbaar? We
hopen dat de Toekomst een plek kan zijn om over dit soort inhoudelijke en
praktische zaken te discussiëren en van elkaar te leren.

Het denken staat
in GroenLinks niet stil. Hoewel we af en toe ook in onze partij de denktanks,
werkgroepen en commissies hebben, die uitgebreide teksten produceren, waarom het kabinet nu zo bekritiseerd wordt,
zijn er nog genoeg thema’s waar bij wijze van spreken wekelijks een debat over
georganiseerd kan worden. We willen dat debat in de partij aanwakkeren en in
alle zelfverzekerdheid en bescheidenheid denken we dat onze generatie nieuwe, frisse en
onconventionele ideeën heeft waar GroenLinks écht iets aan heeft.

Denken kan niet
zonder drank, inhoud niet zonder innemen en creativiteit niet zonder contact.
Wat ik maar wil zeggen met deze allitererende tegelwijsheid is dat het vooral
ook leuk en gezellig moet zijn. Daarmee heb ik meteen een ander belangrijk doel
van de Toekomst te pakken.
Wij hebben er zin in… toch?

Misschien zit, staat en hangt
hier over tien of vijftien jaar een nieuwe groep jonge actieve GroenLinksers
die constateert dat de generatie van eind jaren ’70, begin jaren ’80 de nieuwe
politieke elite vormt. Het is aan jullie om te beoordelen of dat een
schrikbeeld of een droombeeld is.

Voor nu feliciteer ik onszelf met de officiële oprichting van De Toekomst.